Մարդիկ հաղորդակցվելու համար օգտագործում են ոչ միայն բառեր։ Մենք ծիծաղում ենք, հոգոց հանում, ախ ենք քաշում, տնքում և գոռում՝ առանց մի բառի անգամ զգացմունքներ արտահայտելով։ Ընդ որում՝ մենք սովորաբար չենք մտածում, թե ինչու մի իրավիճակում այդպիսի ձայնը թվում է լիովին բնական, իսկ մյուսում՝ անտեղի։ Նոր հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ առօրյա կյանքում գոյություն ունեն չգրված կանոններ, որոնք որոշում են, թե որ ձայներն են ընդունելի և հատկապես որտեղ։

Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences հանդեսում։

Նիդերլանդներից մի գիտնական ուսումնասիրել է, թե ինչպես են մարդիկ գնահատում տարբեր ինքնաբերական և հուզական ձայների տեղին լինելը իրական կյանքում։ Լաբորատոր փորձերի և հիպոթետիկ իրավիճակների փոխարեն հետազոտողը մասնակիցներին խնդրել է արձանագրել տեղի ունեցողն անմիջապես առօրյա միջավայրում։

Հետազոտությանը մասնակցել է 18-53 տարեկան 142 մարդ։ Յոթ օրվա ընթացքում նրանք օրական երեք անգամ իրենց սմարթֆոններին ստացել են պատահական հաղորդագրություններ՝ կարճ հարցաթերթիկ լրացնելու առաջարկով։ Մասնակիցները պատմել են, թե որտեղ են գտնվում, ով է իրենց կողքին, ինչ է տեղի ունեցել վերջին 30 րոպեում և ինչ ձայներ են իրենք արձակել կամ լսել։ Այնուհետև նրանք գնահատել են յուրաքանչյուր ձայնի սոցիալական ընդունելիությունը 1-9 սանդղակով։

Ընդհանուր առմամբ հետազոտողները ստացել են վերլուծության համար պիտանի 2670 պատասխան և արձանագրել ոչ վերբալ ձայնավարժության 3821 դեպք։

Ամենաընդունելի ձայնը ծիծաղն է եղել. միջինում դրա գնահատականը կազմել է 9-7,55 միավոր։ Այնուհետև հաջորդել են հառաչանքները՝ 6,69 միավոր, և զարմանքից կամ վախից արձակված շնչառական ձայները, այսինքն՝ «ա՜խ»-երը՝ 6,63։ Տնոցքները, հեծկլտանքները և այլ նմանատիպ հնչյուններ նույնպես վեցից բարձր գնահատականներ են ստացել։

Ամենաքիչ ընդունելի են եղել մռնչյունը, լացը, ճիչերը և փսխման ցանկությունը։

Միևնույն ժամանակ նույն ձայնավարժությունը կարող էր բոլորովին տարբեր կերպ ընկալվել՝ կախված հանգամանքներից։ Ծիծաղը համարվել է ամենատեղինը դրական և աշխույժ միջավայրում, սակայն շատ ավելի քիչ հարմար՝ պաշտոնական մթնոլորտում կամ այն իրավիճակներում, որտեղ մարդկանց միջև նկատելի կարգավիճակային տարբերություն կար։

Ճիչերը նույնպես միշտ չէ, որ ընկալվել են բացասաբար։ Զգացմունքներով հագեցած և դրական միջավայրում դրանք կարող էին համարվել միանգամայն ընդունելի։ Իսկ հառաչանքները, ընդհակառակը, հատկապես բարձր գնահատականներ են ստացել, երբ մարդը միայնակ է մնացել։

Վայրը ոչ պակաս կարևոր է եղել։ Ընդհանուր առմամբ մասնակիցները շատ ավելի պատրաստակամորեն են ընդունել տարբեր ձայնավարժություններ տանը և այնպիսի սոցիալական վայրերում, ինչպիսիք են բարերն ու երեկույթները, քան աշխատավայրում կամ հանրային տարածքներում՝ օրինակ խանութներում և գրադարաններում։

Հետազոտությունը հաստատում է յուրօրինակ «զգացմունքների արտահայտման կանոնների» գոյությունը, որոնք մարդիկ յուրացնում են մանկությունից։ Անձնական միջավայրում՝ ընկերների և հարազատների կողքին, մարդը սովորաբար իրեն ավելի մեծ հուզական ազատություն է թույլ տալիս, մինչդեռ հանրային և պաշտոնական իրավիճակներում փորձում է վերահսկել զգացմունքների արտահայտումը։

Հեղինակները նշում են, որ հետագայում արժե ստուգել, թե որքանով է մարդկանց վարքագիծը իրական կյանքում իսկապես համապատասխանում այն սոցիալական նորմերին, որոնք նրանք ճիշտ են համարում։