Բոլոր անոմալիաները բացատրվում են միջաստղային ծագմա՞մբ. 3I/ATLAS գիսաստղի գաղտնիքը
5 փետրվարի, 2026 22:56
2025 թվականի ամռանը հայտնաբերված 3I/ATLAS միջաստղային գիսաստղը իսկական իրարանցում էր առաջացրել լրատվամիջոցներում և սոցցանցերում: Որոշ էնտուզիաստներ նույնիսկ ենթադրում էին, որ սա ոչ թե բնական օբյեկտ է, այլ այլմոլորակայինների տիեզերանավ: Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի (ՌԳԱ) նախագահ Գենադի Կրասնիկովը «ՌԻԱ Նովոստի»-ին տված հարցազրույցում տվել է գիսաստղի տարօրինակ վարքագծի հստակ գիտական բացատրությունը և փարատել շահարկումները:


Ի՞նչն էր անսովոր գիսաստղի վարքագծում

 

3I/ATLAS գիսաստղը (պաշտոնապես՝ C/2025 N1 (ATLAS)) իրոք տարբերվում էր Արեգակնային համակարգի «տեղական» գիսաստղերից. այն փոխում էր իր պտտման արագությունը և գույնը: Կրասնիկովը սա պարզ բացատրեց. օբյեկտը ժամանել է մեկ այլ աստղային համակարգից և նախկինում երբևէ չի մոտեցել մեր Արեգակին:

«3I/ATLAS գիսաստղը մեր Արեգակնային համակարգից չէր և այդ պատճառով չէր ենթարկվել մեր Արեգակի ուժեղ ազդեցությանը... Այդ իսկ պատճառով այն մի փոքր անոմալ էր իրեն պահում՝ փոխում էր իր պտտման արագությունը, փոխվում էր դրա գույնը»,— նշել է ՌԳԱ ղեկավարը:

Ի տարբերություն տեղական գիսաստղերի, որոնց մակերևույթը բազմիցս «մշակվել» է արեգակնային քամու կողմից, միջաստղային հյուրերը պահպանում են իրենց նախնական տեսքը միլիարդավոր տարիներ: Երբ նման օբյեկտը առաջին անգամ հանդիպում է աստղի ինտենսիվ ճառագայթմանը, այն անկանխատեսելիորեն է արձագանքում՝ անհավասարաչափ գոլորշիացում, պտույտի (սպինի) փոփոխություն և նոր նյութերի արտանետման պատճառով գունափոխություն:

Օբյեկտի տարիքը և հայտնագործումը

Գիսաստղը հայտնաբերվել է 2025 թվականի հուլիսի 1-ին Չիլիի ATLAS համակարգի միջոցով: Սա պատմության մեջ հաստատված երրորդ միջաստղային օբյեկտն է՝ Օումուամուայից (2017) և Բորիսովից (2019) հետո: Գիտնականները պարզել են.

Գիսաստղի տարիքը գերազանցում է 7,5 միլիարդ տարին:
Այն 3 միլիարդ տարով մեծ է Արեգակից և մեր մոլորակային համակարգից:
Օբյեկտը պերիհելիոնն անցել է 2025-ի հոկտեմբերի վերջին և այժմ հեռանում է դեպի միջաստղային տարածություն:

Այլմոլորակային նա՞վ, թե՞ գիտական սենսացիա

Կրասնիկովը «այլմոլորակային զոնդի» մասին հիպոթեզներն անվանել է «հեքիաթներ», որոնք հորինվել են մամուլում աղմուկ բարձրացնելու համար: Նա ընդգծել է, որ գիտությունը տալիս է հստակ պատասխաններ. սա սովորական (թեև շատ հին) գիսաստղ է մեկ այլ աստղային համակարգից, և դրա բոլոր անոմալիաները տեղավորվում են ֆիզիկայի շրջանակներում:

Կարճ ասած

ՌԳԱ նախագահ Գենադի Կրասնիկովը բացատրել է 3I/ATLAS գիսաստղի անոմալիաները դրա միջաստղային ծագմամբ. օբյեկտը միլիարդավոր տարիներ չի ենթարկվել արեգակնային քամու ազդեցությանը: Սա 7,5 մլրդ տարեկան հնագույն օբյեկտ է, որը հայտնաբերվել է 2025-ին: Այլմոլորակայինների հետ կապված վարկածները գիտական հիմքեր չունեն: